دکتر محمد حسن گنجی در ۲۱ خرداد سال ۱۲۹۱ شمسی در بیرجند به دنیا آمد. پس از اتمام ‎تحصیلات مقدماتی در ‏مدرسه شوکتیه بیرجند، وارد دارالمعلمین عالی تهران شد و در‎ ‎رشته تاریخ و جغرافیا به اخذ درجه کارشناسی ‏نائل گردید. سپس به‎ ‎عنوان دانشجوی برگزیده به اروپا اعزام شد. در دانشگاه ویکتوریا در منچستر انگلستان به تحصیل ادامه داد و در سال ۱۳۱۷ شمسی، لیسانس تخصصی خود را در رشته جغرافیا اخذ کرد. وی بار دیگر در سال ۱۳۳۱ با استفاده از بورس تحصیلی عازم آمریکا شد و دکتری خود را در رشته جغرافیا، از دانشگاه کلارک دریافت داشت.

دکتر ‏گنجی پس از بازگشت به ایران در دانشگاه تهران مشغول به تدریس شد و از سال ۱۳۴۸ در سمت استاد ‏و مدیر گروه آموزشی‎ ‎جغرافیا در دانشگاه انجام وظیفه کرد و در سال ۱۳۵۴ به عنوان استاد ممتاز دانشگاه تهران‎ انتخاب شد. او در سال ۱۳۵۸  با درجه استادی بازنشسته گردید. با این حال هیچ گاه دست از کار نکشید و از سال ۱۳۶۴ با مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، آغاز به فعالیت کرد.
 
دکتر گنجی در بیست و نهمین کنگره ‏اتحادیه بین المللی جغرافیایی که در سال 2000 در کره‎ ‎جنوبی برگزار شد، به عنوان یکی از ۱۵ جغرافیدان ‏برجسته جهان شناخته شد و‎ ‎سازمان هواشناسی جهانی، جایزه علمی سال ۲۰۰۱ خود را به وی اعطا ‏کرد.
ایشان ‎همچنین نشان درجه سه در خدمات دولتی را دریافت کرده ‌است. دکتر گنجی بالغ بر ۶۳ لوح تقدیر از مراکز آثار و مفاخر علمی، چهره های‏‎ ‎ماندگار، انجمن‌های علمی ‏جغرافیایی و دانشگاه ها دریافت کرده‌ است.

مشاغل اجرایی دکتر محمد حسن گنجی عبارتند از:
 1335-1347: ریاست اداره کل هواشناسی‎ ‎ایران 
1342-1347: معاونت پارلمانی وزارت راه
1347:  معاونت اداری و مالی دانشگاه تهران
1353: ریاست‏‎ ‎دانشکده ادبیات و علوم انسانی
1357: ریاست مؤسسه آموزش عالی امیر شوکت الملک علم بیرجند
1365: عضویت بخش جغرافیایی سازمان مطالعه و ‏تدوین کتب دانشگاهی
1368-1372: مشاور رئیس سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح
1353-1357: اولین رئیس انجمن جغرافی دانان ایران.
 ‎ 
او طی سال های فعالیت علمی خود، عضویت بسیاری از انجمن ها و کمیسیون های علمی را عهده دار بوده است. دکتر گنجی به دلیل اینکه جغرافیای نوین را در ایران پایه گذاری کرد و در راه پیشرفت آن زحمات بسیاری کشید، پدر جغرافیای ایران لقب گرفت.

مصاحبه با ایشان توسط خانم شفیقه نیک نفس در سال 1374 طی یک جلسه انجام شده است.