خاندان فتحان از خاندان های اصیل و بزرگ قم و از بیوت علمی شیعه در فترت میان استیلای مغول تا آغاز حکومت صفوی بودند که چند تن از دانشمندان و مشایخ بزرگ اجازه روایت از آن برخاسته اند و تألیفات و استنساخات چندی از ایشان بر جای مانده است.1
حداقل پنج تن از افراد این خاندان با وصف «قاری» خوانده شده اند که در معنای متداول قدیم و جدید آن معادل «حافظ» است.2 لذا دست یاب شدن مصحفی به خط یکی از منتسبان به این خاندان جالب توجه است. قرآن خط عبدالحمید بن عبدالوهاب فتحان ملقب به نصیر قمی3 پایان یافته در 25 رمضان 784ق. در اندازه و شکلی خاص کتابت شده است که مایه امتیازش از مصاحف هم روزگارش می شود.
این قرآن هشت ضلعی است و در اندازه ای کوچک (33*31) فراهم شده است. معمولا قرآن های چند ضلعی منتظم قدمت زیادی ندارند و دست بالا قدمتشان به دوره صفوی باز می گردد. از سوی دیگر عمده آنها بدون رقم و امضای کاتب است. زیرا کوچک بودن کاغذ و ریزی خط امکان هنرنمایی را از خطاط سلب می کرده و او هم ترجیح می داده که نسخه را بدون امضا باقی بگذارد. اما این نسخه هم از لحاظ قدمت حایز اهمیت است و هم از نظر پاکیزگی خط. سه صفحه افتتاحیه قرآن نیز با نقوش مذهب و مرصع تزئین شده است. همه متن مشکول است و تمایز آیات با فاصله مختصری از هم مشخص شده است.
جلد تیماج مشکی که با جدول کشی ساده و گرهدار و یک شاخ گل زرین در وسط تزئین شده است. قطر: 3/2. نسخه درون محفظه ای فلزی با طرح های گل و بوته نگهداری می شود (به قطر 4).