یوم النکبه یا روز نکبت، اصطلاحی است که اشاره به جنگ اسرائیل و فلسطین در سال 1948 دارد که در نتیجه آن، هزاران فلسطینی به اجبار ترک وطن کردند و آواره سرزمین های دیگر شدند. به عبارت دیگر، اشاره به روز نکبتی دارد که در آن روز، دولت اسرائیل پایه گذاری شد. هر ساله در روز پانزدهم ماه مه، فلسطینیان با برگزاری تظاهرات و تجمعات اعتراضی، از سالگرد این رویداد به عنوان سالگرد نکبت یاد می کنند.

در جریان درگیری سال 1948 ـ که سرانجام به تأسیس دولت اسرائیل انجامیدـ بیش از هفتصد هزار فلسطینی آواره شدند.

طرح تاریخ شفاهی النکبه ـ که با همت وبگاه یادمان فلسطین http://www.palestineremembered.com از سال 2003 آغاز شده است ـ درصدد مستندسازی اطلاعات مربوط به شهرهای سرزمین فلسطین است که اینک در اشغال دولت اسرائیل می باشد.

در این پایگاه، اهداف پروژه چنین تبیین شده است:

1. 1. به کارگیری تلاش فزون تر، برای تصویرسازی شهرهای موطن مهاجران در دوره قبل و بعد از یوم النکبه؛
   2. ضبط گویش های محلی، سنت ها، فرهنگ عامه و رویدادهای اجتماعی؛
   3. مستندسازی حوادثی که به روز نکبت انجامید مانند درگیری با دسته های اسرائیلی، خرید اسلحه، تأثیر کشتار دیریاسین، پیشنهاد سازمان ملل برای جداسازی فلسطین و ... .

انگیزه اجرای طرح نیز، چنین اعلام شده است: حفظ تجربه های مهاجرانی که در کهنسالی به سر می برند، همچنین افزایش حس همبستگی در میان فلسطینی ها با ارجاع دادن آن به گذشته خود، انتشار مصاحبه های جمع آوری شده از طریق وبگاه و در دسترس قرار دادن آن ها برای پژوهشگران و مورخان و فعالان حقوق بشر و ایجاد پایگاه داده متمرکز درباره فلسطین.

از مجرای این طرح، تاکنون 450 مصاحبه با فلسطینی ها  شامل 1600 ساعت مصاحبه انجام شده است و از همین طریق، اطلاعات مربوط به 250 شهر و شهرک جمع آوری شده است. اطلاعات مذکور، تنها شامل مصاحبه نیست، بلکه نقشه ها و عکس های بی شماری را نیز در بر می گیرد. همچنین اطلاعات مرجع در مورد تاریخچه روابط فلسطین و اسرائیل و رهبران اسرائیل، ارائه شده است. کلیه مصاحبه هائی که تاکنون انجام شده است، با ذکر مشخصات دراین پایگاه برای شنیدن یا رؤیت ویدیوئی علاقه مندان دسترس پذیر است.

http://www.palestineremembered.com/OralHistory/Interviews-Listing/Story1151.html

در این وبگاه، از مردم خواسته شده تا عکس های تاریخی خود را اسکن کنند و در پایگاه ذخیره نمایند. همچنین، از علاقه مندان درخواست  شده تا برای ادامه برنامه، به آن کمک مالی کنند. نکته ای که به نظر بسیار جالب می رسد، این است که حتا اسرائیلی ها نیز در این پایگاه مورد خطاب قرار گرفته و از آن ها نیز برای ارسال عکس و ارائه اطلاعات، طلب یاری شده است. چرا که به نظر آن ها، همه اسرائیلی ها صهیونیست نیستند، بلکه بسیاری از آن ها برای اجرای عدالت در مورد فلسطینی ها، فعالیت های بشردوستانه دارند.