مصاحبه با پریچهر حکمت

ما از سال 1312 شروع می  کنیم. از زمانی که مرحوم حکمت، کفیل وزارت معارف بودند. چه فعالیت  هایی در این زمان داشتند؟ تا بعد به جریان کشف حجاب و ... برسیم، چون می  دانیم در فاصله سالهای 12 تا 14، گویا ایشان در جشن هزاره فردوسی، بنای آرامگاه فردوسی را گذاشتند. چه فعالیت-هایی از لحاظ فرهنگی در این مسئله کردند؟

ـ اولاً از سال 1312 تا 1313 فعالیت  های فرهنگی زیادی داشتند. زمان رضاشاه مدرسه به این معنی نبود و خیلی کم بود. تنها دبیرستان  هایی که بودند، دارالفنون بود که از زمان امیرکبیر درست شده بود یا دبیرستان ادیب که پشت سپهسالار [ساخته شده بود. پدرم] به تمام دبیرستان  ها و دبستان  ها در دهات و .. می  رفت. پشت زمین  های جلالیه مال اتحادیه بود. در سال 1313 این زمین  ها را برای تأسیس دانشگاه خریدند و دانشگاه را تأسیس کردند. بعد در دروازه دولت یک زمین بزرگی که مال مرحوم هدایت بود را گرفتند و دانشسرای مقدماتی را درست کردند.

ـ مال مهدی قلی  خان هدایت بود؟

ـ درست نمی  دانم. مال یک [فردی] از خانواده هدایت و در خیابان دولت بود. اولین دانشکده  ای که قبل از اینکه دانشگاه شروع بشود [کار خود را آغاز کرد]، دانشسرای مقدماتی بود برای بچه  هایی که شبانه  روزی آنجا می  آمدند و درس می  خواندند، ادبیات می  خواندند، بعد معلم می  شدند. اینها کسانی بودند که بعد از گرفتن دیپلم، می  آمدند یک دوره دو ساله می  دیدند و یک عده  ای از آنها شبانه  روزی می  ماندند و پول نداشتند و به آنها [کمک هزینه] می  دادند. یک عده  ای از [آنها] نیز روزانه می  آمدند. اینها اولین کسانی بودند که وقتی دانشسرای مقدماتی را تمام کردند، آمدند و آموزگار و دبیر شدند.

در سال 1317 مدرسه الهیات ـ که [به آن] دانشکده معقول و منقول می  گفتند ـ را هم ایشان تأسیس کردند. محلش هم در دانشگاه نبود و جدا بود. یادم هست که ما یک روز پیش آیت  الله مرعشی برای اینکه کشف  الاسرار را چاپ کرده بودند، رفته بودیم که گفتند من این عمامه  ام را از مرحوم حکمت دارم، برای اینکه دانشگاه معقول و منقول که تأسیس شد، مرحوم حکمت ما را سرکار گذاشت و گفت شما باید اینها را درس بدهید و ...

در سال 1317 [که پدرم ] بیکار شدند. ما به شیراز رفتیم. تقریباً شش ماه بیکار بودند.

ـ علتش چه بود؟

ـ این بود که رضاشاه خواسته بود تغییری بدهد و در سال 1317 کابینه را عوض کرده بود و ایشان را بعد از پنج سال ـ که وزیر فرهنگ بود و خیلی کارها کرده بود ـ کنار گذاشت. بعد از شش ماه [ایشان] را برای وزارت پیشه و هنر خواستند. از سال 1318 وزیر پیشه و هنر شدند و یک سالی آنجا بودند، بعد به وزارت بهداری رفتند. بعد شهریور 1320 که شد و رضاشاه رفت، دو سال بیکار بودند.

 شماره ردیف مصاحبه: 146

 مصاحبه کننده: شهلا آذری