مصاحبه با زهره قائنی

کتاب هایی را هم خواهرم از انگلیس می فرستاد که مال انتشارات اوزبن و کتابهای معتبری بودند و در اینجا هم دفتر نشر اسلامی علاقمند شد و چند تا از این کتابها چاپ شد که حتی یک دوره ای، کانون آنها را به عنوان کتاب برگزیده انتخاب کرد. بیشترین کار ترجمه را در یونیسف کردم که بصورت جزوه در آنجا مانده و تعدادش خیلی زیاد است، ولی بصورت کتاب منتشر نشد، دفتر نشر فرهنگ اسلامی هم بود و چیزهای دیگری که الان یادم نیست.

ـ اولین کتاب شما که چاپ شد، " مدیریت زنان " بود؟

ـ نه، [اولی] وضعیت کودکان بود. وضعیت کودکان جهان که گزارش های سالانه یونیسف بود.

ـ چه سالی بود؟

ـ سال 1372 یا 1373 بود. در آن سالها ترجمه می کردم و الان تاریخ دقیق آن یادم نیست. مدیریت زنان را 1373 یا 1374 کار کردم، ولی بعدها چون انتشارات بانو آن را دوباره چاپ کرد، سراغش رفته و خودشان چاپ کرده بودند. حتی من هم نمی دانستم و بعداً که درآمد، فهمیدم، ولی بیشترین کارم یونیسف بود.

ـ آن سالها تألیف که نداشتید؟

ـ نه ، بجز تاریخ ادبیات کودکان تألیف نداشتم.

ـ بعد از ترجمه هایتان کار تاریخ ادبیات کودکان را شروع کردید؟

ـ بله، در واقع کارهایی برای ادبیات کودکان می کردیم و رفت و آمدهایی به خاطر همان سه تا بورسی که رفتم و آمدم [نا تمام] وقتی که شما وارد یک حوزه بین المللی می شوید، همیشه می خواهید بدانید که جایگاه خودتان کجاست و اگر فرضاً ادبیات کودکان آلمان اینجاست یا ژاپن، ما کجا هستیم؟ در مطالعات آکادمیکی که در شورا داشتم، دیدم که ما راجع به تاریخ ادبیات کودکان هیچی نداریم. حتی یک صحبت کوتاهی هم که با خانم میرهادی داشتم، گفت که نه، هیچ کس کاری نکرده و شاید یکی، دو تا مقاله سه صفحه ای بود که پیدا کردیم و دیدیم در واقع هیچی نیست و بیشتر طرح است.

خلاصه، این انگیزه من شد که در واقع اگر ما داریم در ایران ادبیات کودکان کار می کنیم [ناتمام] بخصوص وقتی که انگلیس بودم، استادی که گفتم خیلی از او یاد گرفتم، متخصص تاریخ ادبیات انگلیس بود و دیدم که یکی از درسهای مهم دانشگاهی آنها تاریخ ادبیات است. یعنی غیر از اینکه شما برای ادبیات کودکان، ادبیات مدرن را می خوانید و کتابهای جدید را مطالعه ، بحث و گونه شناسی می کنید ، یک بحث مهم آن تاریخ است. هیچ کس در هیچ رشته ای ، از جمله ادبیات کودکان، نمی تواند تاریخ را دور بزند و بگوید که من دارم در این رشته تحصیلات آکادمیک می نم. این است که شما باید پیشینه یک کار را دنبال بکنید که از کجا شروع کردیم ، کجا بودیم، چی داشتیم و ... حتی یک پژوهش کوچکی هم که در دانشگاه به شما می دهند، اولش پیشینه پژوهش است این باعث شد که من بگویم چرا ما نباید راجع به تاریخ ادبیات کودکان کار بکنیم ؟ در شورا با آقای محمدی آشنا شده بودم و ایشان خوب نویسنده بودند و در شورای کتاب کودک می آمدند و کتابهای تئوریک و روش شناسی نقد ادبیات کودکان را داشتند و آن موقع آن را در کارگاه تدریس می کردند. بعد من چون دیدم ایشان از این کارها کرده، چون روی افسانه ها و طبقه بندی افسانه ها کار می کردند و چندین سال بود که کار می کردند ، هم به ایشان و هم به دو ، سه نفر از همکارانم گفتم که بچه ها بیائید یک گروهی بشویم و راجع به تاریخ ادبیات کودکان کار کنیم .

شماره ردیف مصاحبه: 746

 مصاحبه کننده: پیمانه صالحی