سال سرمایه‌گذاری برای تولید

تاریخ: 01 تیر 1405

یادآورها: احمد منزوی

 

 

احمد منزوی، در سال 1304 در خانواده‌ای روحانی در سامرا زاده شد.

پدرش حاج شیخ آقابزرگ تهرانی، نگارنده دایره‌المعارف بزرگ کتابشناسی «الذریعه الی تصانیف الشیعه» و «طبقات اعلام الشیعه» می‌باشد. آقا بزرگ، در کنار مشروطه‌خواهان بود و پس از آن که مشروطیت در مسیر دلخواه ایشان قرار نگرفت، از سیاست کناره گرفت و به شهر سامرا کوچید.

احمد منزوی، تا حدود دوازده سالگی در آن جا بود. بعد همراه خانواده به نجف رفت و در آن شهر ساکن شد. کلاس ششم ابتدائی را در مدرسه علوی ایرانیان در شهر نجف گذراند و ضمن تحصیل، در مغازه دوزندگی به شاگردی پرداخت. ادبیات فارسی را، نزد عمویش حاج محمدابراهیم بهشتی‌پور و جامع المقدمات را، نزد شاگردان پدرش آموخت.

در سال 1322 برای ادامه تحصیل به تهران آمد و در مدرسه سپهسالار، جایگزین شد. کلاس دوازدهم ادبی را همراه داوطلبان در مدرسه دارالفنون تهران گذراند و  در خرداد 1327، در رشته معقول از دانشکده معقول و منقول (دانشکده الهیات)، با درجه کارشناسی فارغ‌ التحصیل شد و به کار دبیری در شهرستان انزلی پرداخت.

در مدت اقامت در بندر انزلی ـ که با رویداد پانزدهم بهمن 1327 مصادف شدـ به اتهام عضویت در حزب توده بازداشت شد و به زندان افتاد. پس از آزادی از زندان، به تهران آمد و در دبیرستان پانزدهم  بهمن مشغول دفتریاری شد و پس از پانزده سال خدمت، بازنشسته شد.

 

نخستین استادش در زمینه کتابشناسی، پدر بزرگوارش بود که 2-3 سالی پس از انتقال از سامره به نجف، به چاپ ذریعه پرداخته بود. وی، در غیاب برادرش، دکتر علی نقی منزوی، در غلط‌گیری به پدرش یاری می‌‌رساند و بدین گونه، به کار کتابشناسی کشانده شد. پس از مراجعت به تهران، در محضر و تحت نظارت استادان این فن از جمله برادرش (دکتر علی نقی منزوی) استاد محمدتقی دانش پژوه و استاد ایرج افشار، سه کار عمده را انجام داد: فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه شخصی استاد مفتاح، فهرست کتابخانه ملک و فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مجلس شورای ملی.

حاصل کار وی، چاپ چند مجلد از ذریعه و فهرست‌‌هائی از کتابخانه مجلس و ملک، به یاری و نظارت استادان فوق و همچنین، نگارش و چاپ ٦ مجلد فهرست نسخه‌های خطی فارسی بود.

احمد منزوی، برای فراهم ساختن فهرست مشترک از همه نسخه‌های فارسی، در سال 1356 سفری به شبه قاره هند کرد. آن گاه از سوی دولت پاکستان، در مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان به کار تحقیق در نسخه‌های خطی فارسی گمارده شد و  نزدیک به شانزده سال در پاکستان ماند. وی در اواخر سال 1369، به علت بیماری به تهران بازگشت.

حاصل کار وی در پاکستان، نگارش و چاپ چهار مجلد فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه گنج‌بخش بود که تنها نسخه‌ های فارسی را در بر می‌گرفت. از دیگر کارهای وی در این دوره، می‌توان از نگارش و چاپ سعدی بر مبنای نسخه‌ های خطی پاکستان به مناسبت هشتصدمین سالگرد  تولد سعدی، نگارش و چاپ چهارده مجلد فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان و پایه‌گذاری نگارش فهرستواره کتاب‌های فارسی، نام برد.

 

وی، پس از برگشت به ایران، در مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی،  طرح فهرستواره کتاب‌های فارسی را به مرحله اجرا درآورد. او تألیفات و تصحیحات بسیاری انجام داده که از آن جمله، می توان به آثار زیر اشاره کرد:

تصحیح مصطفی المقال فی مصنفی علم الرجال، نوشته شیخ آقا بزرگ تهرانی، همکاری در نگارش و چاپ شش مجلد فهرست کتابخانه مجلس شورای ملی، ویرایش و چاپ هشت مجلد الذریعه الی تصانیف الشیعه (کار شیخ آقا بزرگ تهرانی) تحریر، تنظیم و تحشیه دو مجلد ادبیات فارسی بر مبنا تألیف استور، فهرست نسخه‌ های خطی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، فهرست مشترک نسخه‌ های خطی فارسی علوم قرآنی در پاکستان و... .

 

یادآوری:

شهر ری را در اصطلاح حوزه، زاویه می گویند؛ و از آن جا که خانواده شیخ آقا بزرگ تهرانی مقیم شهر ری یا همان زاویه شدند، فرزندان او و از جمله احمد را، منزوی یعنی زاویه نشین خواندند که به معنی ری زی یا رازی می باشد.

 

 

 

 

×
عبارت خود را درج و جهت جستجو "Enter" را بفشارید
تنظیمات قالب