به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، نشست تخصصی «توسعه دولت هوشمند»، در چارچوب همایش ملی «حکمرانی پایدار در شرایط بحران» و به همت مرکز آموزش سازمان اداری استخدامی برگزار شد.

این نشست به بررسی ابعاد هوشمندسازی نظام اداری، نقش فناوری‌های نوظهور، حکمرانی داده و الزامات گذار از دولت دیجیتال به دولت هوشمند اختصاص داشت و در آن، حمیدرضا احمدیان، امین فرجی، علی حکیم‌جوادی، مریم کراری و محمدمهدی قائم‌نیا به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند.

مریم کراری، عضو کمیته توسعه دولت هوشمند سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این نشست گفت: «دولت هوشمند را نباید صرفاً مجموعه‌ای از فناوری‌ها و سامانه‌های جدید دانست. دولت هوشمند باید قابلیتی برای بهتر دیدن مسائل، تصمیم‌گیری دقیق‌تر، اقدام مؤثرتر و یادگیری مستمر در نظام اداری باشد.»

وی با تأکید بر ضرورت پیوند میان دانش، فناوری و تجربه اجرایی افزود: «توسعه دولت هوشمند زمانی از سطح چارچوب‌ها و اسناد فراتر می‌رود و به نتیجه واقعی می‌رسد که سیاست‌گذاری‌ها با واقعیت‌های اجرایی سازمان‌ها و نیازهای مردم ارتباط پیدا کند.»

کراری حرکت از سامانه‌محوری به قابلیت‌محوری را یکی از الزامات این تحول دانست و بیان کرد: «یکپارچه‌سازی نباید تنها به اتصال فنی سامانه‌ها محدود شود، بلکه باید در سطح خدمات و فرایندهای مورد نیاز مردم شکل گیرد. در این مسیر، کیفیت داده‌ها و استقرار سازوکارهای حکمرانی داده، پیش‌نیازهای اساسی هوشمندسازی به شمار می‌روند.»

کراری در تشریح تفاوت میان «سامانه» و «قابلیت» نیز گفت: «سامانه تنها یک جزء از قابلیت است و نباید خود قابلیت تلقی شود. برای مثال، در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، به‌جای اینکه بگوییم "ما سامانه عضویت داریم"، باید بگوییم "قابلیت ارائه خدمت عضویت دیجیتال داریم". تحقق این قابلیت نیازمند آن است که مجموعه‌ای از عناصر و فرایندها در کنار یکدیگر کار کنند تا کاربری که می‌خواهد عضو کتابخانه ملی شود و از خدمات آن استفاده کند، بتواند یک خدمت یکپارچه دریافت کند.»

وی افزود: «از این منظر، سؤال اصلی این نیست که چند سامانه را به یکدیگر متصل کرده‌ایم، بلکه باید پرسید آیا کاربر در نهایت یک خدمت یکپارچه دریافت می‌کند یا خیر.»

وی درباره کاربرد هوش مصنوعی در دستگاه‌های اجرایی نیز گفت: «برای بهره‌گیری از هوش مصنوعی نباید کار را از خود فناوری آغاز کرد، بلکه نقطه شروع باید شناخت مسئله و تصمیمی باشد که قرار است با کمک داده‌ها و فناوری بهبود یابد.»

عضو کمیته توسعه دولت هوشمند سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، اعتماد نهادی را حلقه ارتباط میان داده، تصمیم و اقدام خواند و افزود: «حرکت از دولت دیجیتال به دولت هوشمند، تاب‌آور و یادگیرنده، بدون اعتماد، همکاری میان دستگاه‌ها و استفاده هدفمند از داده‌ها امکان‌پذیر نخواهد بود.»

در بخش دیگری از این نشست، سه مقاله برگزیده همایش در حوزه تحول دیجیتال و حکمرانی پایدار ارائه شد و اعضای پنل، یافته‌های پژوهشگران را با تأکید بر امکان کاربردی‌سازی آنها در دستگاه‌های اجرایی نقد و بررسی کردند.