به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، چهارمین جلسه از سلسله‌نشست‌های مقاله‌محور دوشنبه ۶ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ از ساعت ۱۰ الی ۱۲ در اندیشگاه فرهنگی سازمان تشکیل شد.

این نشست بر اساس مطالب مندرج در مقاله Understanding the Integration of Accessibility Requirements in the Development Process Information Systems: A Systematic Literature Review به بررسی استانداردهای دسترس‌پذیری، رویکرد کاربرمحوری در سامانه‌های اطلاعاتی و کاربردپذیری سامانه‌های اطلاعاتی برای کاربر پرداخت.

دبیری این نشست را حسن مقدس‌زاده، عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برعهده داشت. بهروز رسولی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و اعظم نجفقلی‌نژاد، عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نیز به سخنرانی پرداختند.

در ابتدای نشست، مقدس زاده، دبیر جلسه، با مروری کوتاه بر محورهای مطرح شده در نشست‌های پیشین و تأکید بر ضرورت پرداختن به پژوهش‌هایی که حول مسائل و چالش‌های اصلی جامعه و سازمان شکل می‌گیرند به مخاطبان اعلام کرد که این نشست آخرین نشست از سلسله‌نشست‌های مقاله‌محور در سال 1404 است.

در ادامه نشست بهروز رسولی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، به ارائه سخنان خود پرداخت. وی با ارائه خلاصه ای از مقاله مذکور تأکید کرد: «مقاله‌ مورد نظر یکی از مهمترین مطالعاتی است که در حوزه دسترس‌پذیری و کاربردپذیری انجام شده است. این اثر یک بازخوانی تخصصی از دسترس‌پذیری و کاربردپذیری اطلاعات است که هم برای کتابخانه ملی و هم برای دیگر پایگاه‌های اطلاع‌رسانی اهمیت بالایی دارد.»

وی در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه مسئله دسترس‌پذیری به اطلاعات در دنیای امروز از مهمترین مسائل جوامع محسوب می‌شود، تأکید کرد: «مسئله دسترس‌پذیری برای افراد توانجو (افراد دارای مشکلات جسمی و حرکتی) از اهمیتی دوچندان برخوردار است.»

رسولی با بیان این موضوع که تقریباً 15 درصد جامعه افراد توانجو هستند گفت: «با وجود اهمیت بالای دسترس‌پذیری به اطلاعات برای این افراد، اما متأسفانه خدمات اطلاعاتی به افراد توانجو در کتابخانه‌های ما به شدت ضعیف است.»

در ادامه اعظم نجفقلی‌نژاد، عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، به بیان سخنان خود پرداخت. وی با اشاره به این موضوع که سال‌هاست تحقیقات خود را بر مبنای دسترس‌پذیری و کاربردپذیری کاربران نابینا یا کم‌بینا قرار داده است گفت: «منابع فارسی در این حوزه بسیار کم و محدود است که باعث شده است تحقیقات و پژوهش های کمتری در این حوزه انجام گیرد.»

نجفقلی‌نژاد در ادامه سخنان خود تأکید کرد: «در حوزه تعامل انسان و رایانه دو موضوع نزدیک اما در عین حال متفاوتی را دنبال می‌کنیم که همان دسترس‌پذیری و کاربردپذیری است. این امر صرفاً شامل افراد معلول نمی‌شود بلکه طیف گسترده‌ای از انسان‌ها، حتی کسانی که محدودیت‌های جسمی موقت دارند را شامل می شود.»

وی با بیان تفاوت بین دو مفهوم دسترس‌پذیری و کاربردپذیری گفت: «دسترس‌پذیری به معنای دسترسی به اطلاعات است، در حالی که کاربردپذیری به معنای سهولت در دستیابی به منابع خبری و سامانه‌های اطلاعاتی است.»

در بخش پایانی نشست، شرکت‌کنندگان دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود را مطرح کردند و جلسه پرسش‌وپاسخ و تبادل نظر علمی میان حاضران شکل گرفت.