به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، رویداد «در قاب یک سند» با هدف معرفی و بازشناسی اسناد مهم و گاه مغفول‌مانده در گنجینه آرشیوی سازمان طراحی شده است و در هر نوبت به یکی از اسناد تاریخی، فرهنگی، اداری یا اجتماعی موجود در آرشیو ملی می‌پردازد.

سی‌امین شماره این مجموعه به‌مناسبت دهه فجر انقلاب اسلامی و به منظور افشاگری درخصوص فساد حاکم بر دربار شاهنشاهی، به معرفی سندی با عنوان «واردات بادام از کشور آمریکا توسط وزارت دربار شاهنشاهی» اختصاص دارد.

در سال‌های پایانی حکومت پهلوی دوم، دربار شاهنشاهی شبکه‌ای گسترده از سازمان‌ها، مؤسسات و واحدهای اقتصادی را در اختیار داشت که فعالیت بخش قابل توجهی از آن‌ها با مظاهر آشکار تبعیض اداری و سوء‌استفاده از منابع عمومی و بیت‌المال در راستای منافع دربار و درباریان همراه بود. این در حالی است که ایران در آن دوره به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی خشکبار، به‌ویژه بادام، در منطقه شناخته می‌شد و حتی ظرفیت صادرات گسترده این محصول را نیز دارا بود. با این وجود، افشای اسنادی مبنی بر واردات همین تولیدات بومی از کشورهای خارجی، از جمله ایالات متحده آمریکا، توسط نهادهای وابسته به دربار شاهنشاهی، گواه روشنی بر وجود فساد ساختاری و مناسبات رانتی در سطوح عالی حاکمیت به‌شمار می‌آید.

در متن سند آمده است: «بموجب گزارش واصله طبق بارنامه شماره ۹ تعداد یک صندوق بوزن ۴۹۰ پوند محتوی بادام وسیله شرکت کشت و صنعت ایران و آمریکا برای وزارت دربار شاهنشاهی بوسیله کشتی از کشور آمریکا بگمرک تهران وارد گردیده شایسته است دستور فرمایید با رعایت مقررات حکم بخشودگی کالای مورد بحث را باستناد ماده ۲۰ قانون تعرفه گمرکی صادر و آنرا جهت ترخیص به اداره گمرک تهران ابلاغ نمایند تا پس از رسیدگی و تطبیق صدور پروانه کالا را به آقای ... نماینده سازمان امور گمرکی وزارت دربار شاهنشاهی تحویل دهند...»

این سند، افزون بر ثبت جزئیات مربوط به واردات محصولی مشابه تولید داخلی و صدور دستور مستقیم از سوی وزارت دربار شاهنشاهی، نمونه‌ای روشن از دخالت ساختاری دستگاه سلطنتی در امور بازرگانی و گمرکی کشور و بهره‌مندی از امتیازات خاص، از جمله معافیت از پرداخت حقوق گمرکی، را به نمایش می‌گذارد.

این سند که تاریخ تحریر آن 29 اسفند 1350 است، با شماره ثبت ۱۳۲۱۲-۲۳۰ در آرشیو ملی ایران نگهداری می‌شود.