به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، سندی از مکاتبات رسمی میان سفارت ایران و دفتر اشرف پهلوی نشان می‌دهد که به دستور مستقیم وی، کمپانی فرانسوی «ویشی» مأمور شده بود ماهانه یک صندوق حاوی پنجاه بطری آب معدنی را با هواپیما و به‌همراه صورتحساب کامل به تهران ارسال کند.

بر اساس این سند، سفارت ایران در تاریخ ۲۱ دسامبر ۱۹۶۶ میلادی به کمپانی ویشی دستور می‌دهد ارسال آب معدنی به‌صورت منظم، مستمر و هوایی انجام شود. این در حالی است که مکاتبات بعدی حاکی از پیگیری کمپانی فرانسوی برای دریافت مطالبات معوق و یادآوری چندباره تأخیر در پرداخت هزینه‌ها است.

در بخش دیگری از سند، شرکت ویشی با اشاره به «گرانی کرایه حمل‌ونقل هوایی» پیشنهاد می‌دهد برای کاهش هزینه‌ها، سفارش چندماهه آب معدنی به‌صورت یکجا و از طریق کشتی یا راه‌آهن انجام شود. این پیشنهاد نشان‌دهنده حجم بالای مصرف و استمرار این تأمین اختصاصی است.

این سند در بستری تاریخی قابل تأمل معنا پیدا می‌کند. در این دوره بنا بر گزارش‌های رسمی و پژوهش‌های توسعه‌ای دهه ۱۳۴۰، بسیاری از شهرها و به‌ویژه مناطق روستایی ایران با کمبود آب آشامیدنی سالم، نبود شبکه لوله‌کشی و شیوع بیماری‌های مرتبط با آب ناسالم مواجه بودند.

مکاتبه یادشده، فراتر از یک سفارش اداری، تصویری روشن از شکاف عمیق میان سبک زندگی درباری و زیست روزمره اکثریت جامعه ارائه می‌دهد. آب آشامیدنی ـ به‌عنوان ابتدایی‌ترین نیاز انسانی ـ در این دوران برای بخشی از جامعه کالایی لوکس و وارداتی و برای بخش بزرگی از مردم، مسئله‌ای حل‌نشده و حیاتی بوده است.

این سند اکنون به‌عنوان بخشی از گنجینه آرشیوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، امکان بازخوانی انتقادی مناسبات قدرت، مصرف و نابرابری اجتماعی در سال‌های پایانی حکومت پهلوی را فراهم می‌کند.