التفهیم لاوائل صناعه التنجیم
- محل نگهداری اثر: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی
- تاریخ ثبت در فهرست ملی حافظه جهانی: 1388
- تاریخ ثبت در فهرست جهانی حافظه جهانی: 2011
- توضیحات: التفهیم لاوائل صناعه التنجیم، کتابی به زبان فارسی از ابوریحان بیرونی است. ویاین کتاب را به روش پرسش و پاسخ و به صورتی که درکش برای نوآموزان علوم آسان باشد، در سال 420 ق. نگاشته است.این کتاب دربرگیرنده چهار علم اصلی یعنی هندسه، حساب، هیئت و نجوم و یک فن فرعی یعنی اسطرلاب است.این کتاب تنها اثری است که بیرونی به زبان فارسی نوشته است و کهنترین متن فارسی در ریاضیات و نجوم است
بیرونی کتاب را به درخواست ریحانه دختر حسین یا حسن خوارزمی به رشته تحریر درآورد و در آن به تاریخ، آداب و رسوم،ایام معروف و گاه شماریایرانیان پرداخت. نسخه ثبت شده در فهرست ملی حافظه جهانی کهن ترین نسخه دست نویس فارسی التفهیم است که در سال 538 ق. کتابت شده و کم تر از صد سال با وفات ابوریحان فاصله دارد. نخستین بار در سال 1318 ش. به کوشش جلال الدین همائی این کتاب به چاپ رسید.
برگ پیشنهاد ثبت اثر در حافظه جهانی ایران (مشاهده تصویر)