چهارمین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی «سندپژوهی از منظری دیگر» روز ۱6 اردیبهشت ۱۴۰۴ با موضوع «معماری به مثابه سند» و ارایه‌ی حمیدرضا کشاورزی میاندشتی(پژوهشگر خوشنویسی و معماری) در سازمان اسناد و کتابخانه ملی منطقه مرکزی کشور (اصفهان) برگزار شد.

عنوان این ارایه، «از پیربکران تا هفتشویه: بازخوانی و بازطراحی یک کتیبه‌ی تاریخی»‌ بود. بقعه پیربکران در شهرستان فلاورجان، از نمونه‌های بی‌نظیر معماری دوره ایلخانی است که کتیبه‌های گچبری آن به خطوط ثلث و کوفی است. مسجد جامع هفتشویه نیز در قرن پنجم قمری در ناحیۀ‌ قهاب در روستای هفتشویه استان اصفهان بنا شده و قدمت آن به دوره سلجوقی بازمی‌گردد. از این مسجد که بخش عمده آن به مرور زمان تخریب شده، کتیبه‌هایی با مضامین مذهبی باقی مانده که در معرض خطر هستند. 

کشاورزی در این نشست با بیان تاریخچه‌ای از دو بنای مذکور گفت مسجد هفتشویه از مهمترین مساجد قرون میانی اسلامی است و بررسی‌ها نشان می‌دهد این بنا در دوره سلجوقی احداث و در دوره ایلخانی بازسازی شده است. نقشه اصلی مسجد شامل گنبدخانه، ایوان‌ها و حیاط مرکزی است که متأسفانه بخش‌هایی از آن بر اثر زلزله و عوامل انسانی تخریب شده است. به گفته وی، محراب گچبری مسجد هفتشویه از شاهکارهای دوره ایلخانی محسوب می‌شود. نقوش اسلیمی، گیاهی و هندسی با استفاده از سه رنگ قرمز، آبی و سبز در این محراب به کار رفته که نمادهای اعتقادی و هنری دوره خود را بازتاب می دهند. 

کشاورزی به آسیب‌های ناشی از رطوبت، نفوذ آب و فرسایش طبیعی بر کتیبه‌ها اشاره کرد و هشدار داد که بخش‌هایی از محراب و گنبدخانه به دلیل استفاده از مصالحی مانند خشت خام و آجرهای فرسوده در معرض خطر هستند. در ادامه، وی به شباهت‌های معماری و تزئینی مسجد هفتشویه با بقعه پیربکران پرداخت و این فرضیه را مطرح کرد که در هر دو بنا کتیبه صلوات کبیره، به صورت مشابه وجود دارد. بر همین اساس، وی به شرح بازسازی کتیبه‌ی هفشویه بر پایه کتیبه پیربکران که سالم مانده است، پرداخت.