دومین نشست از سلسله نشستهای سندخوانی با موضوع صدور جواز اطبا در اصفهان (دوره پهلوی اول)»
ومین نشست از سلسله نشستهای سندخوانی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی منطقه مرکزی کشور (اصفهان) با موضوع «صدور جواز اطبا در اصفهان (دوره پهلوی اول)» به مناسبت روز پزشک، روز سهشنبه ۴ شهریور برگزار شد.
در این نشست، متینسادات اصلاحی (پژوهشگر تاریخ و کارشناس اسناد و مدارک آرشیوی)ـ پس از بیان زمینههای تاریخی انتقال از پزشکی سنتی به مدرن، اسنادی از مراحل مختلف و روند اجرای قوانین و دستورالعملهای مرتبط با این حوزه در استان اصفهان را بررسی کرد. نحوهی تعیین صلاحیت علمی پزشکان و داروفروشان و روند ارزیابی متقاضیان طبابت دو محور اصلی و مهم این اسناد بودند.
به گفتهی وی اسناد نشان میدهد در تعیین صلاحیت علمی بر ارزیابی دانش و مهارت متقاضیان، اعم از پزشکان جدید و حکیمان سنتی، تمرکز بوده و در مدرنسازی پزشکی نیز تلاش شده بود استفاده از دانش و روشهای مدرن پزشکی ترویج یافته و باورهای غیرعلمی درمانی کاهش یابد.
طبق این اسناد، در روند بررسی صلاحیت اطبا، متقاضیان دریافت جواز طبابت ملزم بودند درخواست کتبی و مدارک و سوابق خود را به اداره صحیه استان ارائه دهند. این مدارک برای فارغالتحصیلان دانشگاههای خارجی شامل گواهینامههای دانشگاهی آنان بود؛ در حالی که برای پزشکان سنتی، معرفینامهای از حکیمان معتبر کفایت میکرد. آن دسته از پزشکان سنتی که دانش آنها با استانداردهای روز مطابقت داشت، موفق به دریافت مجوز شده و افراد فاقد صلاحیت از ادامهی فعالیت منع میشدند. مستندات باقیمانده از آن دوره نشان میدهد که تعداد قابل توجهی از متقاضیان در اصفهان موفق به دریافت مجوز طبابت شدند که این امر حاکی از ظرفیت علمی موجود در اصفهان است.
متین اصلاحی به چالشهایی که در روند این ارزیابیها بروز کرد ازجمله مقاومت پزشکان سنتی نیز اشاره کرد و افزود برخی از حکیمان قدیمی که خود را صاحب دانش میدانستند، این اقدام دولت را دخالت در حوزه کاری خود تلقی میکردند. همچنین کمبود نیروی متخصص گاهی مشکلاتی ایجاد میکرد؛ بهویژه در شهرهایی مانند اصفهان که تعداد کافی پزشکان مدرن وجود نداشت و همین امر دولت را مجبور به کاهش سختگیریها میکرد تا از ایجاد خلأ در خدمات درمانی جلوگیری شود.