مصاحبه با عباس توفیق
|
مصاحبه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با جناب آقای عباس توفیق
|
 |
ـ عرض شود که امتیاز روزنامه توفیق در زمان احمدشاه قاجار صادر شد و مرحوم توفیق بزرگ (حسن توفیق) مؤسس آن بود. سال 1318 به زندان رضاشاه افتاد و بعد آزاد شد و فوت کرد. بعد از آن، امتیاز به اسم محمدعلی توفیق که پسر مرحوم حسین توفیق بود، صادر شد. منتها برخلاف مرحوم توفیق که خودش شاعر، نویسنده و طنزنویس بسیار لایق و جامعه شناسی بود (که او را نمی شناسند) محمدعلی خان توفیق نه نویسندگی اش خوب بود و نه شاعریش و ذوقی نداشت. یک آدم فنی بود و هنرستان صنعتی را دیده بود، ولی خوب شاگردهای مرحوم توفیق و دوستانش آن را اداره می کردند. تا اینکه بعد از شهریور 1320 که ما بزرگ شدیم (خواهرزاده های مرحوم توفیق بودیم و مرحوم توفیق دایی بزرگ ما بود) کم کم شروع کردیم به شاعری کردن و کم کم اختیار روزنامه توفیق را در اختیار گرفتیم.
موقع ملی شدن صنعت نفت که مرحوم مصدق آن را رهبری می کرد، در توفیق یک سری نویسنده های توده ای بودند: مثل محمدعلی افراشته، ابوتراب جلی و ... . ما بتدریج به علت اختلافی که پیدا کرده بودیم، آنها را کنار گذاشتیم و هر کدام یکی از روزنامه های فکاهی را درآوردند. بعد تا آخر دوره دکتر مصدق، ما [توفیق] را اداره می کردیم. من و دو تا از برادرهای دیگرم [بودیم]؛ برادرم حسین، نویسنده و حسن، کاریکاتوریست بود و من [هم که] نویسنده، کاریکاتوریست و شاعر بودم. بعد در روز 28 مرداد توفیق غارت و تعطیل شد. من در آن زمان دانش آموز دبیرستان بودم. سال بعد من به دانشکده حقوق رفتم. بعد که لیسانس حقوقم را گرفتم، به فکر این افتادم که بروم دوباره روزنامه توفیق را دربیاورم. اولین شماره روزنامه توفیق، دوره بعد از 28 مرداد را ما در نوروز 1337 منتشر کردیم.
ـ از سال 1332 تا 1337 منتشر نکردید؟
ـ توقیف، تبعید، زندان و ... بود. ما از آن سال تا سال 1350 [توفیق را] منتشر کردیم. در اردیبهشت 1350 که داستان مفصلی دارد (آنچه که شایعه است و یک مقدارش را هم ما خودمان شایعه کردیم) به اصطلاح مبارزه شفاهی با توقیف توفیق بود. در آن سال، توفیق توقیف شد. آن زمان توفیق تنها روزنامه مخالف و مستقلی بود که از هیچ جا و هیچ منبعی، هیچ پولی را به هیچ عنوان نمی گرفت. حتی یکی از [دلایلی که] شاه خیلی مخالف و از دست ما ناراحت بود، [این بود] که چرا اینها حتی آگهی های دولتی را که پایه گزارش مرحوم دکتر مصدق است نمی گذارند؟ بعد، غیر از آن در رژیمی که طرفدار آمریکا بود، ما تنها روزنامه ضد آمریکایی بودیم و به نفع ویتنامی ها نوشتیم. در آن زمان که رژیم طرفدار اسرائیل بود، ما تنها روزنامه ضد اسرائیلی بودیم و طرفدار فلسطین. بعد بالاخره چون نتوانستند به نحوی ما را به راه راست خودشان هدایت بکنند، توفیق را تعطیل کردند و چاپخانه ما را لاک و مهر کردند که همه هم خلاف قانون بود.
شماره ردیف مصاحبه:370
مصاحبه کننده: شفیقه نیک نفس
