مدیریت اسناد و کتابخانه ملی استان یزد با هدف گردآوری، ساماندهی و اطلاعرسانی اسناد و مدارک مرتبط با تاریخ، فرهنگ و هویت این استان، در سال ۱۳۸۰ تأسیس و فعالیت خود را آغاز کرد. این مرکز بهعنوان نماینده سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در استان یزد، نقش مهمی در صیانت از میراث مستند و انتقال حافظه تاریخی منطقه به نسلهای آینده ایفا میکند.
این مدیریت وظیفه حساس شناسایی، جمعآوری، ارزشیابی، طبقهبندی و حفظ و نگهداری اسناد ادارات، سازمانها و نهادهای دولتی و عمومی استان را بر عهده دارد. همچنین اسناد اهدایی خانوادهها و اشخاص حقیقی که بیانگر بخشی از تاریخ اجتماعی، فرهنگی و اداری یزد هستند، پس از بررسیهای کارشناسی در این مرکز گردآوری و ساماندهی میشوند. اسناد راکد پس از شناسایی، بر اساس ضوابط و مقررات، به دو گروه اسناد انتقالی (دارای ارزش نگهداری) و اسناد امحایی (فاقد ارزش نگهداری) تفکیک میگردند.
اسناد ضروری پس از انتقال به مرکز، فرآیندی مرحلهبهمرحله را پشت سر میگذارند که شامل ضدعفونی، پیشآرشیو، طبقهبندی و آمادهسازی برای اطلاعرسانی است. این اسناد پس از طی مراحل فنی و تخصصی، بهتدریج به صورت دیجیتال ساماندهی شده و در چارچوب مقررات، در اختیار پژوهشگران، محققان و علاقهمندان قرار میگیرند.
همزمان با توسعه فعالیتهای اسنادی، ثبت و ضبط تاریخ شفاهی نیز در این مدیریت شکل گرفته است. در این بخش، خاطرات، تجربیات و وقایع تاریخی از زبان افراد مطلع و سالخورده استان ثبت میشود و بدین ترتیب، بخش مهمی از تاریخ معاصر و فرهنگ بومی یزد که در اسناد مکتوب کمتر بازتاب یافته، به گنجینه اسناد ملی افزوده میشود.
از دیگر واحدهای فعال این مدیریت میتوان به کتابخانه تخصصی تاریخ و فرهنگ اشاره کرد که با دربرگرفتن بخش یزدشناسی، نقش مؤثری در پشتیبانی پژوهشهای تاریخی و فرهنگی استان دارد. همچنین خدمات مرتبط با شابکا، فیپا و شاپا در سطح استان از طریق این مرکز ارائه میشود و زمینه ساماندهی و ثبت استاندارد تولیدات مکتوب استان را فراهم میسازد.
مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان یزد با رویکردی علمی، تخصصی و خدمتمحور، در مسیر حفظ و اشاعه میراث مستند، فرهنگی و تاریخی این خطه از ایران، فعالیت خود را ادامه میدهد.