معرفی مدیریت مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان سیستان و بلوچستان

استان پهناور سیستان و بلوچستان با مساحت 785/181 کیلومتر مربع، یکی از استان های غنی کشور به لحاظ داشته های تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و ... می باشد که با توجه به تنوع قومی، داشتن دانشگاه ها و مراکز علمی-آموزشی متعدد در سطح استان و همجواری با کشورهای افغانستان و پاکستان، وجود مدیریت اسناد و کتابخانه ملی  نقش بسیار مهمی در ارائه منابع اسنادی و کتابخانه ای به منظور معرفی ریشه های تاریخی، فرهنگی، دینی، اجتماعی و سیاسی جهت بهره مندی اساتید، اندیشمندان، پژوهشگران، دانشجویان و عامه مردم را دارد.

مدیریت اسناد و کتابخانه ملی سیستان و بلوچستان در تاریخ 30/3/1372 با امضاء موافقت نامه ای میان سازمان اسناد ملی ایران و استانداری سیستان و بلوچستان افتتاح گردید. این مدیریت؛ استان سیستان و بلوچستان را تحت پوشش دارد؛ که در طرح منطقه بندی به دلیل وسعت استان، به عنوان منطقه ویژه معرفی شده است.

ساختمان کنونی این مدیریت در زمینی به مساحت 1983 مترمربع و زیربنای 2148 مترمربع (1407 مترمربع فضای اداری و 741 مترمربع مخازن شامل 1 مخزن اسناد، 1 مخزن نسخ خطی و 3 مخزن کتابی) در سه طبقه و از محل منابع استانی احداث شده است و مالکیت آن به این مدیریت تعلق دارد. مشخصات ساختمان مزبور بدین شرح است: 

طبقه زیرزمین که به (آرشیو اسناد، مخزن نسخ خطی،اتاق حراست و انبار) اختصاص یافته است. طبقه همکف به (مخزن شماره یک و دو کتابخانه اهدایی مرحوم سیاوش پرواز، تالار رقومی و نمازخانه) اختصاص دارد. طبقه اول نیز شامل (دفتر مدیر، اتاق ارزشیابی و طبقه بندی اسناد،مسئول کتابخانه،امور مالی، اندیشگاه،آرشیو شفاهی و سالن پژوهشگران)می باشد. مرکز اسناد و کتابخانه ملی سیستان و بلوچستان با توجه به قابلیت ها و امکاناتی که در اختیار دارد هم اکنون در زمره نهادهای فرهنگی تأثیرگذار استان سیستان و بلوچستان محسوب می شود؛ کتابخانه تخصصی ایرانشناسی موقوفه استاد ایرج افشار سیستانی با 6996 جلد کتاب، گنجینه اهدایی شادروان سیاوش پرواز با 43000 کتاب ثبت شده و بیش از 1000 جلد کتاب مرجع ، اختصاص مکان ویژه برای محققینی که از اسناد بهره می گیرند، امکان استفاده از تالار رقومی با قابلیت دسترسی به بیش از صدهزار منبع کتابی و غیرکتابی، آرشیو اسناد با بیش از هشت میلیون برگ سند، مخزن نسخ خطی با87  نسخه خطی و142 عنوان چاپ سنگی و قدیمی، و واحد آرشیو شفاهی که تاکنون با  171 نفر مصاحبه و 12963دقیقه مصاحبه تاریخ شفاهی و30 هزار منبع غیر کتابی و... بخشی از ظرفیت ها و توانمندی های مدیریت اسناد و کتابخانه ملی استان را تشکیل می دهند.

ساختمان مدیریت در شهر زاهدان واقع در میدان امام رضا ( ع) جنب میدان قرار دارد و به لحاظ اداری و امکانات در بین 13 مدیریت استانی حائز رتبه دوم است. 

وضعیت نیروی انسانی :

تعداد کارکنان:17 نفر{ 7 خانم و 10 آقا }

اقدامات شاخص مدیریت:

1-درخصوص جمع آوری اسناد خاندان و طوایف این مدیریت توانسته اسناد ارزشمندی جمع آوری کند به گونه ای که قدیمی ترین سند این مدیریت مربوط به سال 1271 ه.ق و مربوط به خاندان ثموری می باشد که به این مدیریت اهداء شده است.

2-دیجیتال سازی منابع اسنادی و تاریخ شفاهی مدیریت

3-وجود بانک اطلاعاتی مولفان استان سیستان و بلوچستان

4-برگزاری نشست های شاهنامه خوانی به منظور تقویت فرهنگ و هویت ملی در استان با همکاری انجمن سیمرغ

5-برگزاری نشست های علمی و رونمایی از کتاب های جدیدالانتشار مولفان استان سیستان و بلوچستان

حوزه های فعالیت های جاری مدیریت:

1- واحد اسناد شامل: فراهم آوری، طبقه بندی و مخازن، تنظیم و توصیف و ثبت اسناد، اسکن و دیجیتال سازی منابع، ارائه خدمات آشیوی و تاریخ شفاهی

2- شناسایی و بررسی و ارزشیابی اوراق و پرونده های راکد دستگاه های دولتی استان

3- جمع آوری و حفظ اسناد واجد ارزش نگهداری و تنظیم و طبقه بندی آن ها برای استفاده عموم

4- واحد کتابخانه شامل: فراهم آوری، طبقه بندی و مخازن، ثبت منابع،  تالار مطالعه و کتابخانه دیجیتال، عضویت و امانت

5- تدوین استانداردهای لازم در زمینه فهرست نویسی، نمایه سازی و فراهم آوردن زمینه ایجاد شبکه اسنادی و کتابخانه ای کشور

6- شناسایی و گردآوری اسناد شخصی، نسخ خطی و کتب چاپ سنگی

7- تاریخ شفاهی؛ مصاحبه با چهره های آگاه و برجسته استان

8- شناسایی، گردآوری، صیانت و ساماندهی مواریث مکتوب استان در حوزه اسناد، کتاب و منابع غیرکتابی

9- برگزاری نمایشگاه ها در مدیریت و سایر ادارات و نهادهای اجرایی استان

10- برگزاری نشست های فرهنگی ، علمی ، شاهنامه خوانی و رونمایی کتاب

11- تبادل نظر با مسئولین فرهنگی استان

12- تلاش برای بهره گیری از ظرفیت های استان