مدیریت یزد در جهت عمل به وظایف قانونی خود در زمینه فراهمآوری و حفاظت و نگهداری اسناد ملی، راهکارهای مختلفی را مورد توجه قرار داده است. جهت اطلاع یادآوری این نکته لازم مینماید که ورودی اسناد سازمان از دو طریق پیش بینی شده است.
شناسایی، ارزشیابی و انتقال اسناد دستگاه های مختلف دولتی نخستین و مهمترین ورودی اسناد به سازمان است که پس از طی تشریفات قانونی، اینکار صورت می گیرد.
دومین ورودی اسناد به سازمان، اشخاص، خانوادهها و به طور کلی بخش خصوصی و نهادهائی است که در داخل و یا خارج از کشور به نوعی اسناد ملی ایران را، در اختیار دارند . اما در دایره تشکیلات دولتی قرار نمیگیرند.
برای اینکه اقدام آرشیو ملی در بخش دوم با موفقیت همراه گردد سه راهکار متفاوت بکار گرفته میشود.
الف. تشویق و ترغیب دارندگان اسناد به اهدای مجموعههای خود به آرشیو ملی؛
ب. آماده سازی و تجهیز مخازن نگهداری اسناد متعلق به افراد و خانواده ها به صورت امانی.
ج. شناسایی و جمع آوری اسناد ملی در قبال پرداخت هزینه
در توجیه اقدام آرشیو ملی برای خرید اسناد، شاید ساده ترین دلیل این باشد که به هر حال، یکی از واقعیتهای امروز جامعه وجود بازار وسیع خرید و فروش و جابجایی اسناد مربوط به کشور های مختلف در جهان است؛ و افراد، سازمانها ودولتمردان با انگیزه های مختلف در این عرصه فعال می باشند. از سوی دیگر برخی از دارندگان اسناد به لحاظ نیاز مالی و یا دلایل دیگر حاضر به اهدای مجموعه خود نمی باشند، لذا در صورت اقدام نکردن آرشیو ملی، عاقبت وسرنوشت اینگونه مجموعهها چندان خوشایند نخواهد بود.
بنظر میرسد، این دلیل به تنهایی کافی باشد تابتوان مسئولیت آرشیوملی و اقدام آن در جمع آوری اسناد خارج از تشکیلات دولتی درقبال پرداخت وجه را به عنوان حرکتی مثبت توجیه کرد و برای ادامه آن تلاش نمود.
روال شناسایی و انتقال اسناد خریداری بدین گونه است که در ابتدا صاحبان حقیقی یا حقوقی آنها از طرق مختلف به سازمان معرفی می شوند؛ سپس مجموعه تحویلی توسط کارشناسان متخصص مورد بررسی قرار گرفته و با تهیه فهرست توصیفی، جهت تعیین قیمت به کمیته ویژه خرید اسناد ارسال میگردد.
پس از تعیین ارزش اسناد ارائه شده برای فروش و در صورت رضایت مالکان به قیمت تعیین شده، مجموعه خریداری شده برای ساماندهی آرشیوی و آماده سازی برای استفاده پژوهشگران در چرخه کاری قرار گرفته و در نهایت به خزانه منتقل می گردد.
دستیابی به تاریخ و فرهنگ یک ملت در گرو شناخت اسناد و مدارک ارزشمند گذشتگان است و در این راستا اهداگران اسناد نقش ویژه ای دارند. لذا ضمن قدردانی از شما که با شناخت، معرفت و عشق به فرهنگ و تاریخ کهن این مرزو بوم، نام خود را در گنجینه اسناد ملی استان جاویدان ساخته اند، بدینوسیله متعهد می شود این اسناد همواره به نام شما در سازمان اسناد ملی یزد حفظ و نگهداری شده و درراستای اشاعه فرهنگ و تمدن غنی کشور پهناور ایران با ذکر منبع اهداء، در این سازمان مورد استفاده قرار گیرد.
در ضمن به پاس این حرکت ارزشمند تاریخی، از این پس شما عزیزان به عنوان عضو افتخاری اسناد ملی یزد می توانید از خدمات آرشیوی این سازمان بطور رایگان بهره مند شوید.