مدیر کل حوزه ریاست و روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی با اشاره به تبادل منابع میان این کتابخانه با کتابخانه‌های ملی دیگر کشورها گفت: در سال گذشته بیشترین تبادل را با کتابخانه‌های کشورهای چین، ترکیه و افغانستان در منطقه آسیا داشتیم.
به گزارش روابط عمومي سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران امین عارف‌نیا، مدیر کل حوزه ریاست و روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم، با اشاره به برنامه‌های انجام شده از سوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی در سال 94، گفت: سازمان اسناد و کتابخانه ملی در راستای مأموریت‌ها و وظایفی که دارد در سال 1394، هم برای حفاظت از اسناد اداری و تاریخی کشور گام‌های جدی‌ای برداشت و هم برای توسعه کتابخانه ملی و گردآوری منابع کارهای مؤثری انجام داد. همچنین در حوزه فعالیت‌های فرهنگی اقدامات ارزنده‌ای را در این یک‌سال گذشته داشت. در حوزه روابط بین‌الملل، دیجیتال‌سازی منابع و معرفی آثار ایرانی در سطح جهان نیز تلاش‌های جدی‌ای صورت گرفت.
وی ادامه داد: تلاش جدی‌ که برای تشکیل مجمع کتابخانه‌های بزرگ کشور(مکتب) صورت گرفت، از جمله اقدامات کتابخانه ملی در سال 94 بود. این نهاد با محوریت کتابخانه ملی به مجمعی فعال تبدیل شده و محلی است برای ایجاد تفاهم و همکاری فی ما بین سازمان‌های مؤثر در حوزه کتاب و کتابخوانی و همین‌طور کتابخانه‌های بزرگی که در خارج از چتر دولت فعالیت می‌کنند. علاوه بر این، در حوزه مراکز و بانک‌های اسنادی نیز تلاش شد تا مجمعی با عنوان مهتاب شکل گرفت که در طول سال گذشته جلسات متعددی داشت و فرصتی است برای ایجاد تفاهم و همکاری فی ما بین نهادهای اسنادی کشور. این مجمع زمینه تعامل و همکاری و حتی تبادل اسناد میان این نهادها را فراهم کرده است.

رونمایی از بزرگترین آلبوم تصویری ایران

مدیر کل حوزه ریاست و روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی افزود: در زمینه تکریم و بزرگداشت مفاخر و چهره‌های فرهنگی نیز گام‌های جدی‌ای امسال برداشته شد که برگزاری بزرگداشت‌هایی برای ایرج افشار، کامران فانی و پوراندخت سلطانی از جمله این موارد است. تأسیس موزه کتاب و میراث مستند ایران از دیگر کارهایی بود که اتفاق افتاد. انعقاد تفاهم‌نامه‌های همکاری با نهادها، سازمان‌ها، وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی کشور و همین‌طور با کتابخانه‌ها و آرشیو‌های ملی دیگر کشورها از دیگر فعالیت‌های کتابخانه ملی در طول سال 94 بود. تفاهم‌نامه‌های متعددی در این زمینه منعقد شد که در راستای این تفاهم‌نامه‌ها فعالیت‌های ارزشمندی درباره همکاری با بسیاری از دستگاه‌ها انجام شد. علاوه بر این، ثبت مجموعه تصویری ایران در فهرست حافظه ملی ایران از دیگر اقدامات انجام شده در سال 94 بود. این مجموعه بزرگترین آلبوم تصویری ایران است که نزدیک به نیم میلیون عکس، فیلم، اسلاید از جاذبه‌ها و ظرفیت‌های مختلف ایران را در خود جای داده و به عنوان یک بانک ارزشمند در این زمینه محسوب می‌شود. این مجموعه هم ثبت و هم رونمایی شد و در دسترس محققان قرار خواهد گرفت. ثبت دو اثر ایرانی در حافظه جهانی یونسکو از دیگر اقدامات مهمی بود که در سال 94 رخ داد. در این بخش «کلیات سعدی» و «المسالک و ممالک» در کمیته حافظه جهانی یونسکو به ثبت رسید.

هر ثانیه یک برگ از اسناد تاریخی کشور دیجیتال‌‌سازی می‌شود

عارف‌نیا به دیجیتال‌سازی منابع کتابخانه ملی در سال 94 اشاره کرد و یادآور شد: در بخش فعالیت‌های عمومی بحث دیجیتال‌سازی اسناد ومنابع به عنوان یک پروژه جدی دنبال و تلاش شد تا با تجهیز امکانات سخت‌افزاری این فرایند تسریع شود. با دستگاه‌هایی که در سازمان نصب شد، الان هر ثانیه یک‌برگ از اسناد تاریخی کشور تبدیل به نسخه دیجیتال می‌شود و امیدواریم با این روند شاهد دیجیتال‌سازی بخش قابل توجهی از منابع و اسناد تاریخی در طول سال‌های آتی باشیم و این‌ منابع را در دسترس علاقه‌مندان قرار دهیم.

اسکن بیش از 39 میلیون برگ در کتابخانه ملی

به گفته وی؛ تاکنون در مجموع تعداد 236 هزار و 640 منبع از منابع کتابخانه ملی دیجیتال‌سازی شده است که با این حساب، بیش از 39 میلیون برگ اسکن شده است. بنا بر آمار ارائه شده، در بخش کتاب‌های خطی و نادر، تعداد 36 هزار و 194 جلد نسخه خطی، 16 هزار و 44 جلد نسخه چاپ سنگی و 38 جلد جاپ سربی دیحیتال‌سازی شده است. در بخش کتاب‌های چاپی نیز تعداد هشت هزار و 571 جلد کتاب چاپی(نفایس) و بیش از 20 هزار جلد به کتاب‌های حوزه کودک اختصاص داشته است. همچنین در بخش منابع غیر کتابی تعداد 72 هزار و 22 جلد پایان‌نامه، تعداد 37 هزار و 917 قطعه عکس و بیش از هفت هزار اعلامیه اسکن شده است.
عارف‌نیا افزود: بخش اسناد از دیگر بخش‌های فعالیت کتابخانه در زمینه دیجیتال‌سازی منابع بود که در بخش سند خطی بیش از پنج هزار صفحه و در بخش سندهای آرشیوی نیز بیش از سه هزار برگ اسکن شده است. در بخش مجلات و روزنامه‌ها(پیایندها) نیز فعالیت‌ها ادامه داشت به طوری که در بخش مجلات تعداد 113 عنوان و در بخش روزنامه بیش از 517 هزار صفحه اسکن شده است.
مشاور رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی از تهیه و خرید منابع خطی به عنوان یکی دیگر از برنامه‌های کتابخانه ملی در سال 94 یاد کرد و گفت: انتشار و رونمایی از نمایه فهرستگان نسخ خطی ایران از جمله کارهای انجام شده در این بخش بود. همچنین تلاش های جدی برای خریداری، حفاظت و نگهداری از نسخ خطی و دیگر منابع صورت گرفت. سازمان با هر روشی که میسر است به خرید منابع پرداخت تا سرمایه‌های فرهنگی کشور ثبت و ضبط و حفاظت شوند. در این بخش به ترغیب شهروندان نیز پرداختیم تا با معرفی نسخ خطی خود یا وقف آنها به کتابخانه ملی از میراث گذشتگان صیانت شود.

افزوده شدن بیش از 800 نسخه خطی و سنگی به گنجینه کتابخانه

به گفته عارف‌نیا؛ در سال 94 تعداد 428 نسخه خطی، 403 نسخه چاپ سنگی و 20 نسخه عکسی از سوی کتابخانه ملی خریداری شده و از سوی دیگر، تعداد 40 نسخه چاپ سنگی و 5 نسخه خطی نیز به کتابخانه اهدا شده است.

وی ادامه داد: تلاش برای ایجاد کرسی‌‌های آزاداندیشی، در راستای تأکیدات مقام معظم رهبری، از دیگر برنامه‌های کتابخانه ملی در سال 94 بود که در این مدت بیش از 350 نشست در موضوعات مختلف شامل نقد و بررسی کتاب، نشست‌های تخصصی علمی و ترویجی و ... با حضور صاحب‌نظران در کتابخانه ملی برگزار شد. انتشار نشریات تخصصی سازمان و کتاب‌های متعدد در حوزه علوم کتابداری، علوم آرشیوی و تاریخ ایران، برگزاری نمایشگاه‌های مناسبتی با رویکرد ارائه اسناد تاریخی و نسخه‌های گران‌سنگی که در موضوعات مختلف در مخازن کتابخانه و آرشیو ملی ایران نگهداری می‌شود، از دیگر کارهایی بود که انجام شد. چندین نمایشگاه معرفی میراث مکتوب سایر کشورها در ایران را داشتیم و همین‌طور معرفی ایران در کتابخانه‌های ملی دنیا برگزار شد. این برنامه در سال آتی نیز دنبال خواهد شد.

مشاور رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی به خرید منابع به عنوان یکی از فعالیت‌های کتابخانه اشاره کرد و افزود: از جمله کارهایی که در سال جاری انجام شد، به خرید منابع مربوط به ایران‌، اسلام، انقلاب اسلامی و تشیع اختصاص داشت. در یک‌سال گذشته تلاش شد تا آخرین عناوین کتاب‌های معتبری که در این حوزه‌ها منتشر شده، خریداری کنیم. این منابع تهیه و در مرکز اسلام‌شناسی و ایرانشناسی سازمان فهرست شده و در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

مدیر کل حوزه ریاست و روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی به تبادل کتاب با کتابخانه‌های دیگر کشورها اشاره کرد و ادامه داد: ما امسال بحث مبادله کتاب‌ با سایر کتابخانه‌های دنیا را نیز در دستور کار داشتیم؛ به این صورت که هم کتابخانه ملی منابعی برای آنها ارسال و هم کتاب‌هایی از آنها دریافت کرد.

تبادل با کتابخانه‌های ملی چین و ترکیه

به گفته عارف‌نیا؛ با کتابخانه‌های چین، ترکیه، کره جنوبی، افغانستان، تاجیکستان و عراق بیشترین تبادل در حوزه کتابخانه‌های ملی در منطقه آسیا انجام شد.
مدیر کل حوزه ریاست و روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی به تبادل کتاب با کتابخانه کنگره آمریکا اشاره کرد و یادآور شد: از کتابخانه کنگره آمریکا حدود 1800 نسخه کتاب دریافت شده که سال انتشار آنها مربوط به سال‌های 2014 و 2015 و از ناشران آمریکایی بوده است. بیشترین موضوعات این دسته از منابع به حوزه‌های اسلام‌شناسی، ایران‌شناسی، مرجع، علوم انسانی به ویژه مدیریت فرهنگی اختصاص داشت.
وی همچنین با بیان اینکه در حوزه روابط بین‌الملل و در حوزه معرفی آثار ایرانی در سطح جهان تلاش‌های جدی‌ای در طول یک‌سال گذشته صورت گرفت، گفت: در این زمینه ما هم خرید و هم مبادله فایل دیجیتال آثار را با دیگر کتابخانه‌ها داشتیم. حتی سازمان توانست برخی از نسخ خطی را از خارج از کشور تهیه کند و در راستای صیانت از میراث مکتوب کشور، به داخل وارد کند.
عارف‌نیا افزود: در راستای همکاری‌های بین‌المللی نیز چندین نمایشگاه به منظور معرفی میراث فرهنگی و مکتوب سایر کشورها در کتابخانه ملی برگزار شد و همین‌طور نمایشگاه‌هایی برای معرفی ایران در کتابخانه‌های ملی کشورهای دنیا نیز برپا شد. این امر به عنوان یک سیاست جدی در دستور کار ماست و در سال 95 نیز دنبال خواهد شد.