به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این نشست، محمد اسفندیاری، عضو هیئت علمی مؤسسه دارالعرفان، و سیدسعید حسینی، پژوهشگر فلسفه و عرفان، به‌عنوان سخنران حضور دارند. دبیری نشست را نیز محمدرضا نورالهیان، دین‌پژوه، بر عهده دارد. این نشست از ساعت ۱۰ تا ۱۲ در تالار فرهنگ مرکز همایش‌های بین‌المللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.

کتاب بیدارگران اقالیم قبله یکی از آثار مهم حکیمی در حوزه اندیشه دینی و بازخوانی تاریخ معاصر جهان اسلام است. در این اثر، وی تاریخ را نه صرفاً روایت رویدادهای سیاسی، بلکه عرصه‌ای برای ظهور آگاهی، مسئولیت و کنش فکری می‌داند. او با به‌کارگیری تعبیر «اقالیم قبله»، بر وحدت معنوی امت اسلامی فراتر از مرزهای جغرافیایی، قومی و ملی تأکید می‌کند.

یکی از محورهای اساسی بیدارگران اقالیم قبله، نقد انفعال و نابرابری در جوامع اسلامی است. نویسنده نشان می‌دهد که فاصله‌گرفتن از آموزه‌های قرآنی و سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام، چگونه زمینه‌ساز سلطه، تبعیض و رکود تمدنی شده است. در برابر این وضعیت، بیدارگران کسانی هستند که جامعه را به بازاندیشی در نسبت خود با قدرت، ثروت و دانش فرامی‌خوانند.

محمدرضا حکیمی متولد ۱۴ فروردین ۱۳۱۴، فقیه، مجتهد شیعه، متفکر دینی و نویسنده‌ای اثرگذار بود که نامش با عدالت‌خواهی و مکتب تفکیک گره خورده است. او در خانواده‌ای مذهبی و بازاری پرورش یافت و از کودکی با قرآن و ادبیات فارسی مأنوس شد. در سال ۱۳۲۶ وارد حوزه علمیه خراسان (مدرسه نواب) شد و نزدیک به بیست سال به تحصیل علوم دینی، ادبیات عرب، فلسفه، نجوم و تقویم پرداخت. استادانی چون ادیب نیشابوری، شیخ مجتبی قزوینی و سیدمحمدهادی میلانی در شکل‌گیری بنیه علمی و فکری او نقش تعیین‌کننده داشتند و در سال ۱۳۴۸ از آقابزرگ تهرانی اجازه اجتهاد دریافت کرد.

در حوزه ارتباطات فکری و فرهنگی، محمدرضا حکیمی شبکه‌ای عمیق و چندلایه داشت. او هم‌زمان با عالمان سنتی حوزه علمیه مشهد مراوده علمی داشت و با نواندیشان دینی و روشنفکران مستقل در تهران در گفت‌وگو بود. همکاری مستند او با مؤسسه فرانکلین و سپس انتشارات علمی و فرهنگی، شرکت سهامی انتشار و دفتر نشر فرهنگ اسلامی، حکیمی را در موقعیت «حلقه وصل» میان مترجمان و پژوهشگران عمدتاً غیرمذهبی و جریان نواندیشی دینی قرار داد. در کنار این، دوستی و معاشرت او با شاعرانی چون هوشنگ ابتهاج و مهدی اخوان ثالث و حضور فعالش در انجمن‌های ادبی مشهد، نشان می‌دهد که ارتباطات حکیمی محدود به فقه و کلام نبود و ادبیات و هنر نیز بخشی از زیست فکری او را شکل می‌داد.

محمدرضا حکیمی سرانجام در ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ خورشیدی درگذشت و پیکرش در جوار حرم امام رضا علیه‌السلام به خاک سپرده شد. میراث فکری او، مجموعه‌ای منسجم از اندیشه، تعهد و عدالت‌خواهی است که بیدارگران اقالیم قبله یکی از بیان‌های شاخص آن به شمار می‌رود. اثری که همچنان می‌تواند برای پژوهشگران، اندیشمندان و علاقه‌مندان اندیشه اسلامی، منبعی جدی برای فهم بیداری، مسئولیت و عدالت در جهان معاصر باشد.

مجموعه نشست‌های «صد کتاب ماندگار قرن» با هدف مرور و تحلیل آثار شاخص تألیفی و پژوهشی معاصر فارسی از سوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود و تاکنون چهل‌وپنج عنوان اثر برجسته در این چارچوب مورد بررسی قرار گرفته است.