نشست تخصصی با عنوان «تحلیلی میان رشته ای بر عکس های دوران قاجار»

با سخنرانی دکتر پدرام خسرونژاد، مدیر بخش ایران‌شناسی و خلیج فارس دانشگاه ایالتی اوکلاهما، در تاریخ 95/10/12 توسط گروه پژوهش های اسلام شناسی و ایران شناسی برگزار شد.

در ابتدای نشست خسرونژاد با اشاره به این که فعالیت های او بیش تر در حوزه مردم شناسی و انسان شناسی است، اظهار داشت که تاریخ عکس و فیلم در ایران به دوران قاجار بازمی گردد و محققان ما تا این زمان بیش تر بر روی تاریخ عکاسی و فیلم سازی متمرکز بوده اند و از این رو مطالعات مردم شناسی در این باره قدمت چندانی ندارد. به همین دلیل ما از سال 2011 تصمیم گرفتیم که کنفرانسی را در دانشگاه سنت اندروز در رابطه با «عکس و سینمای قاجار» برگزار کنیم و به دنبال آن با مسئول وقت کاخ موزه گلستان تماس گرفتیم که با ما همکاری کردند و حدود 30 الی 40 عکس را برای نمایشگاه همراه با کنفرانس در آن سال ارسال کردند.

وی در ادامه افزود از آن زمان تا کنون من حدود چهارسال است که در این حوزه به تحقیق مشغولم و در این راه بسیاری از آلبوم های خانوادگی، آرشیوهای خصوصی و دولتی در داخل و خارج از کشور را مشاهده و جمع آوری کرده ام، زیرا تا این تصاویر جمع آوری نشود، اساسا پژوهش کامل در این حوزه امکان پذیر نیست. تفاوت اساسی من در این رابطه با سایر پژوهشگران آن است که این افراد از تاریخ آغاز کردند ولی من از عکس شروع کرده ام. برای ما عکس به مثابه سند تاریخی است و عکس ما را از مطالعه تاریخ ناگزیر می کند. بنابراین عکس یک ماده فرهنگی (Material culture) است و تنها یک سند نیست. از نظر تاریخی، ظهور دوربین عکاسی در ایران از دوره محمد شاه قاجار شروع شد، اما این ناصرالدین شاه بود که مجذوب عکاسی گردید و لذا می توانیم ناصرالدین شاه را از اولین عکاسان ایران بدانیم.البته باید به خاطر داشت که اطلاعات ما از عکاسان عهد قاجار بسیار بسیار اندک است و هنوز نام، شخصیت و کارنامه فعالیت های بسیاری از آنان مجهول است.

 در خاتمه این جلسه خسرونژاد به معرفی کتاب مجموعه مقالات کنفرانس پرداخت و این کتاب را گام نخست در آغاز مطالعات تاریخی و انسان شناسی در حوزه عکس های تاریخی دانست. این نشست با پرسش و پاسخ برخی از حضار به پایان رسید.