برگزاری سلسله نشستهای «سندپژوهی از منظری دیگر» در اصفهان:
برگزاری سلسله نشستهای «سندپژوهی از منظری دیگر» در اصفهان به مناسبت هفته اسناد
اولین نشست «سندپژوهی از منظری دیگر» با عنوان «کتیبه به مثابه اسناد»، دکتر شهاب شهیدانی (استاد دانشگاه و پژوهشگر هنر و تاریخ خوشنویسی) دانش کتیبههای خوشنویسی علیرضا عباسی در مسجد شیخ لطفالله را گنجینههای اسنادی تلقی کرد که تعامل هنر و دین در تاریخ ایران اسلامی را بازتاب میدهند.
اولین نشست از مجموعه نشستهای «سندپژوهی از منظری دیگر» با عنوان «کتیبه به مثابه اسناد» به تحلیل کتیبههای خوشنویسی علیرضا عباسی در مسجد شیخ لطفالله اختصاص داشت.
در این نشست که عصرگاه روز ۱۳ اردیبهشتماه، به مناسبت هفته اسناد ملی و میراث مکتوب در محل مدیریت اسناد و کتابخانه منطقه مرکزی کشور (اصفهان) و با حضور جمعی از پژوهشگران هنر اسلامی، اسنادپژوهان و دیگر علاقهمندان برگزار شد، دکتر شهاب شهیدانی (استاد دانشگاه و پژوهشگر هنر و تاریخ خوشنویسی) به نقش خوشنویسی در بازتاب هویت تاریخی و تحلیل آثار استاد علیرضا عباسی (خوشنویس نامدار دوره شاه عباس اول) پرداخت.
دکتر شهیدانی در این نشست، ضمن تأکید بر جایگاه کتیبههای خوشنویسی به عنوان گنجینههای اسنادی، این کتیبهها را مصداق تعامل هنر، سیاست و دین در تاریخ ایران اسلامی دانست. به گفته این پژوهشگر تاریخ خوشنویسی، بررسی آثار رضا عباسی در مسجد شیخ لطف الله نشان میدهد که خوشنویسی صرفاً یک هنر تجملی نبوده، بلکه ابزاری برای انتقال پیامهای فرهنگی به شمار میرفته است. این امر، لزوم توجه ویژه به حفاظت و مطالعه کتیبه.ها را در چارچوب اسناد ملی و جهانی خاطرنشان میکند. دیگر محورهای سخنرانی دکتر شهیدانی عبارت بودند از:
۱. کتیبهها به عنوان اسناد زنده تاریخی:
تأکید بر این نکته که کتیبههای مسجد شیخ لطف الله تنها تزیینات معماری نیستند، بلکه به مثابه اسنادی مکتوب از باورهای دینی، اجتماعی و هنری قرن یازدهم هجری قمری به شمار میروند.
بررسی مضامین کتیبهها شامل آیات قرآنی، احادیث و اشعار عرفانی که بازتابدهنده گفتمان فرهنگی عصر صفوی است.
۲. تحلیل سبکشناسی رضا عباسی:
واکاوی ویژگیهای خوشنویسی رضا عباسی در کتیبههای مسجد شیخ لطف الله، ازجمله ترکیب هنرمندانه خط ثلث و نسخ، نظم هندسی و هماهنگی با معماری گنبدخانه.
اشاره به استفاده از رنگهای لاجوردی و طلایی در کاشیکاریها که بر شکوه بصری کتیبهها افزوده است.
۳. بُعد اسنادی کتیبهها :
کتیبهها به عنوان سندی از همکاری بین هنرمندان عصر صفوی؛ از معماران تا خوشنویسان و کاشیکاران است.
بازشناسی هویت مذهبی و سیاسی دوره شاه عباس اول از طریق محتوای کتیبهها، نظیر تأکید بر مشروعیت حکومت و ترویج تشیع.
۴. چالشهای حفاظت و پایش کتیبهها:
بحث درباره آسیبهای ناشی از گذر زمان و عوامل انسانی بر کتیبهها و ضرورت مرمت اصولی.
نیاز به دیجیتالسازی و ثبت دقیق این اسناد هنری برای نسلهای آینده.
