سال سرمایه‌گذاری برای تولید

تاریخ: 22 خرداد 1405

دومین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی

 

 


 
آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی و تجلیل و گرامیداشت استاد عبدالحسین حائری در آخرین روز هفته کتاب، 24 آبان ماه 1380 در عمارت قدیم مجلس برگزار گردید.
 
در نخستین سال برگزاری رسمی و ملی این همایش، از استاد عبدالحسین حائری، دانشمند فرزانه و کتاب‌شناس برجسته تجلیل به عمل آمد. استاد حائری نزدیک به نیم قرن از عمر پُربار خویش را وقف این تلاش ارزشمند نموده و از سرمایه‌های گرانقدر کشور به شمار می‌رود و کتابخانه مجلس به همکاری ایشان افتخار دارد. البته استاد، به دلیل تواضع و فروتنی عالمانه خویش همواره با برگزاری اینگونه مراسم و نکوداشت تلاش علمی خود، مخالفت کرده بودند، ولی در سال 1380 مدیران، کارکنان و کتابداران کتابخانه مجلس وظیفه خود دانستند و با معرّفی خدمات و تلاش‌های ارزشمند این استاد فرزانه، به قدردانی و تجلیل ایشان پرداختند . 
 
در پایان این مراسم به حامیان نسخ خطی توسط جناب آقای احمد مسجد جامعی- وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی- جوایزی اهدا گردید.
 
 

شخصیت ویژه آیین

استاد عبدالحسین حائری فرزند حجت‌الاسلام میرزا احمد حائری در تاریخ 1306 شمسی در قم دیده به جهان گشودند. ایشان نوه دختری آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی هستند.

 

 استاد، سطوح عالی فقه و اصول را تا سن نوزده سالگی نزد اساتیدی چون آیات عظام حاج شیخ مرتضی حائری، حاج شیخ محمد صدوقی، حاج سید محمدرضا گلپایگانی به پایان بردند و به درس خارج مراجع عالیقدری چون آیات عظام حاج سیدمحمدتقی خوانساری، حاج سیدصدرالدین صدر، حاج سیدمحمد محمدحجت و حاج آقا حسین طباطبایی بروجردی راه یافته و در سن 24 سالگی به درجه‌ اجتهاد نائل شدند و از آیات عظام خوانساری، حجت و صدر، اجازه اجتهاد دارند.

 

استاد عبدالحسین حائری در سال 1330 به تهران مهاجرت کرده و در کتابخانه مجلس به عنوان کتاب‌شناس مشغول به کار شدند و همزمان از سال 1335 تا 1340، با لغت‌نامه‌ دهخدا نیز همکاری داشتند. در سال 1343 پس از تأسیس اداره بررسی و تحقیق در کتابخانه، مسئولیت آن اداره را پذیرفتند و در سال 1354 ریاست کتابخانه مجلس را به عهده گرفتند و از سال 1363 ریاست کتابخانه شماره 2 مجلس شورای اسلامی نیز به ایشان واگذار شد. در سال 1368 عضو هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور شدند و تا این ساعت، عمر پر برکت خودشان را در خدمت به فرهنگ ایران و اسلام صرف نموده و مرجع دانش پژوهان و محققان از سراسر دنیا هستند .

 

تخصص اصلی استاد در زمینه کتاب‌شناسی و نسخ خطی می‌باشد و ایشان از سرآمدان و پیشگامان در این عرصه هستند که شیوه خاص خود را در زمینه کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی دارند .

 

تألیفات و آثار قلمی ایشان عبارت است از:

1ـ تصحیح تبصره العوام، سید مرتضی داعی رازی؛

2ـ تصحیح و تحشیه تبصره المتعلمین علامه حلی؛

3ـ تقریرات کامل مبحث ارث زوجه، از خارج فقه آیت‌الله بروجردی؛

4ـ تقریرات مباحث الفاظ، از خارج فقه اصول آیت‌الله بروجردی؛

5 ـ هفده مجلد فهرست تخصصی نسخ خطی کتاب‌خانه مجلس؛

 6 ـ نظارت بر 6 جلد فهرست کتابخانه مجلس، تجدید نظر و اصلاحات و حواشی، بر دو جلد از فهرست‌های نوشته شده قبلی کتابخانه مجلس؛

7ـ چهار جلد از حرف "ز" لغت‌نامه دهخدا

 

برگزیدگان

 

ردیف

گروه

رتبه

نام برگزیده (پدیدآور)

مشخصات اثر برگزیده

1

فهرستنویسی

برگزیده

احمد منزوی

فهرستواره کتاب های فارسی

2

تاریخ‌و جغرافیا

برگزیده

دکتر ابوالقاسم امامی

تجارب الامم

3

عرفان

برگزیده

سیدعلی اصغرمیرباقری فرد

بیان التنزیل

4

فلسفه

برگزیده

علی اوجبی

جذوات و مواقیت

5

پایان‌نامه

برگزیده

دکتر جلیل نظری

روضه‌العقول

6

مقاله

برگزیده

سید محمود شبیری

"تصحیح و راه‌کارهای آن" منتشر شده در مجله آینه پژوهش

7

شایسته تقدیر

ایرج افشار

خرید و فروخت و مالکیت نسخه‌های خطی درگذشته (نامه بهارستان)

8

دکتر سید محمود مرعشی

«میراث اسلامی درسنت پترزبورگ» و «فهرستنگاری نسخه"های خطی اسلامی در روسیه» (میراث شهاب)

9

رضا پورجوادی

«رساله تدبیر منزل در جامع‌العلوم غزالی» (مجله معارف)

10

مجله

برگزیده

نادر مطلبی کاشانی

نامه بهارستان

11

شایسته تقدیر

اکبر ایرانی قمی

آینه میراث

12

اسماعیل سعادت

معارف

13

ناشر

برگزیده

اکبر ایرانی قمی

مرکز نشر میراث مکتوب

14

شایسته تقدیر

دکتر مهدی محقق

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران

15

سید مهدی قدیم‌زاده

سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

16

رحیمی ریسه

نشر فهرستگان

17

اهدا کننده

برگزیده

فریدون نصیری

74 نسخه اهدایی

18

فیلموتیک

برگزیده

سعید پالیزدار

کتابخانه مجلس شورای اسلامی

19

شایسته تقدیر

مجیدرضا نظام 

 

20

حجت‌الاسلام و المسلمین سیداحمدحسینی اشکوری

 

21

مرمتکار

برگزیده

حمید ملکیان

کتابخانه مجلس شورای اسلامی

22

شایسته تقدیر

مهدی عتیقی

 

23

ادبیات

شایسته تقدیر

دکتر احمد مجاهد

دیوان حافظ

24

دکتر بهروز ثروتیان

اقبالنامه نظامی

25

بهروز ایمانی

شرح اخبار و آیات و امثال عربی کلیله و دمنه

26

فسلفه و کلام

 

گروهی واحد تصحیح متون دفتر تبلیغات اسلامی قم

الاسرار الخفیه

27

مجموعه رسائل موضوعی

شایسته تقدیر

علی اوجبی

گنجینه بهارستان (حکمت)

28

بهروز ایمانی

گنجینه بهارستان (ادبیات فارسی)

29

مهدی مهریزی علی صدرایی خویی

میراث حدیث شیعه

30

درباره متون (نسخه شناسی)

شایسته تقدیر

استاد نجیب مایل هروی

تاریخ نسخه‌پردازی و تصحیح انتقادی متون

31

پایان‌نامه

شایسته تقدیر

انسیه برخواه

ازلیه النفس و بقائها

32

سید منصور طباطبایی

تسنیم المقربین

33

کتابدار

شایسته تقدیر

سوسن اصیلی

کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

34

علی خشوعی اصفهانی

گنجینه نسخ خطی کتابخانه مسکویه

35

حمایت‌کننده

شایسته تقدیر

دکتر کریم مصطفوی

حمایت‌های مادی و معنوی از ناشران حوزه متون

36

استقبال‌کننده

شایسته تقدیر

سامر کریمی‌نژاد

جوان‌ترین استقبال‌کننده از بزرگداشت حامیان نسخ خطی

 

سخنران

    1. حجت‌الاسلام و المسلمین سیدمحمدعلی احمدی ابهری: رئیس کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی
    2. دکتر فریدون آزاده
    3. پروفسور فرانسیس ریشارد: پژوهشگر نسخه‌های خطی ایرانی
    4. دکتر حسن حبیبی
    5. حجت‌الاسلام و المسلمین علی دوانی
    6. استاد عبدالحسین حائری

 

گزارش دبیرخانه

دبیرخانه بزرگداشت حامیان نسخ خطی در زمینه‌های فهرست‌نگاری، مقاله‌نویسی، تصحیح و تحقیق، تألیف و ترجمه در حوزه‌های مربوط به متون، مجلات، پایان‌نامه‌های دانشجویی، نشر، کتابداری، مرمت، صحافی و آسیب‌شناسی و حفظ، نگهداری و فیلموتیک، فعالیت و در این ارتباط فراخوان داده بود. آثار رسیده به دبیرخانه به شرح ذیل است:

1. در محور فهرست‌نگاری: 5 فهرست.

2. در محور تصحیح و تحقیق، در موضوعات گوناگون علوم قرآنی و روایی، ادبیات فارسی، تاریخ و جغرافیا، فقه و اصول، کلام، فلسفه و عرفان، و علوم و فنون: مجموعا 117 اثر.

3. درباره متون: 5 اثر.

4. در محور پایان‌نامه‌های دانشجویی: 36 اثر.

5. در محور مجلات: 20 نشریه.

6. در محور نشر: 13 ناشر.

7. در محور مقاله‌نویسی: تمامی مجلات و روزنامه‌های منتشره در سال‌های 1380-1379 توسط شورای علمی دبیرخانه بررسی و 156 مقاله برای داوران انتخاب گردید.

8. در محورهای کتابداری، مرمت، صحافی و آسیب‌شناسی، حفظ، نگهداری و فیلموتیک طی جلسات متعدد کارشناسی با مشورت خبرگان فن، فرم‌ها و پرسشنامه‌هایی طراحی و برای تمامی کتابخانه‌ها و مؤسساتی که در این زمینه فعالیت دارند، ارسال شد که مجموعاً 14 فرم کتابداری، 46 فرم در حوزه مرمت، صحافی و آسیب‌شناسی و 9 فرم در محور حفظ، نگهداری و فیلموتیک به دفتر دبیرخانه واصل گردید. همچنین در ارزیابی کلیه محورها نزدیک به صد داور شرکت داشتند. در انجام داوری‌ها علاوه بر اساتید، صاحبنظران و متخصصان حوزه‌های موضوعی، نمایندگانی از کتابخانه‌های ملی جمهوری اسلامی، کتابخانه ملی ملک، کتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری و کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران شرکت داشتند و تلاش داوران این بود که تنها به آثاری رتبه برگزیده بدهند که بتوانند نقش الگو را برای دیگر دست‌اندرکاران آن حوزه ایفا نمایند و کم نقص‌ترین و کامل‌ترین کار در نوع خود باشند .

 

فهرست متون خطی چاپ شده در ایران (واصله به دبیرخانه بزرگداشت) به شرح ذیل است:

 

موضوع

فلسفه

اسلام

تاریخ

تاریخ ایران

ادبیات فارسی

ادبیات عربی

جمع

تعداد

4

17

2

12

13

1

49

  

 

انتشارات

    • حدیث عشق1: شامل مقالات، مصاحبه‌ها و نقطه استاد عبدالحسین حائری. به کوشش سهل علی مددی. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، 1380.
    • پیام بهارستان: سال اول، شماره7،

 

 

×
عبارت خود را درج و جهت جستجو "Enter" را بفشارید
تنظیمات قالب