از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
پربازدید ها
 
Enter Title

سرزمين ايران به دليل موقعيت جغرافيايي و قرارگرفتن بر روي كمربند جهاني زلزله در طول تاريخ همواره زمين لرزه‌هاي بزرگ و خسارت باري را شاهد بوده است. چنانچه در قرن حاضر نيز زلزله يكي از دغدغه‌هاي مردمان و دولت‌هاي اين سرزمين است. با وجود اين، پژوهش پيرامون تاريخ زلزله‌هاي ايران و پيامدهاي جغرافيايي و اجتماعي اين واقعه چندان مورد توجه محققان و پژوهشگران رشته‌هاي مرتبط با مباحث زلزله قرار نگرفته است.
كتاب «تاريخ زمين لرزه‌هاي ايران» اثري ارزشمند و گرانقدر و حاصل دو دهه مطالعه و ژرف انديشي در منابع فارسي، عربي، ارمني، يوناني، تركي، سرياني، روسي، اروپايي و هچنين تحقيقات ميداني است. پژوهشي كه بايد آن را يك پژوهش ميان رشته‌اي به شمار آورد چرا كه در تاليف آن براي باز شناخت، ارزيابي و تحليل داده‌هاي زمين لرزه‌ها، از علوم و تخصص‌هايي چون تاريخ، جغرافيا، مهندسي و جامعه‌شناسي كمك گرفته شده است. محدودة زماني و مكاني تحقيق نيز تاريخ و مرزهاي تمدن ايران از روز گار باستان تا سدة اخير است.
كتاب با پيشگفتار آغاز شده است. سپس نويسندگان آن پيش از پرداختن به مباحث اصلي براي راهنمايي و استفاده هر چه بهتر مطالعه كنندگان، به مباحثي چون تعريف‌ها، تلفظ نام‌ها و گاه‌شماري پرداخته‌اند.
فصل اول داده‌هاي مهلرزه‌اي گرد آوري شده از منابع تاريخي نام دارد. در تعريف «مهلرزه» بايد گفت چنانچه اطلاعات مربوط به يك زلزله بزرگ غير دستگاهي باشد مهلرزه ناميده مي‌شود. در اين فصل مولفان كتاب با دقت و تيزبيني خاصي داده‌هاي متون تاريخي دربارة زلزله‌هاي ايران را بررسي كرده و نقاط قوت و ضعف و جنبه‌هاي گوناگون آنها را مورد نقد و بررسي قرار داده‌اند.
در فصل دوم باعنوان داده‌هاي مهلرزه‌اي به دست آمده از بررسي‌هاي صحرايي، محققان براي اطمينان و تكميل پژوهش و جلوگيري از گمراهي احتمالي ناشي از داده‌هاي نظري، به بررسي‌هاي صحرايي(ميداني) روي آورده تا از نزديك اثر مخرب يك زلزله و پيامدهاي آن را مشاهده و بررسي كنند. مولفان در اين قسمت براي توصيف زلزله‌هاي قرن بيستم از نقشه‌ها و روايت‌هاي شفاهي محلي بهره جسته‌اند. در واقع مي‌توان گفت محققان در تحقيقات ميداني به دنبال اطلاعات زمين لرزه‌هايي هستند كه در منابع تاريخي به آنها اشاره شده‌اند اما اثراتشان هنوز ناشناخته است. در اين فصل مباحثي چون اثر زمين لرزه‌ها بر معماري محلي ايران و «رومركز» مهلرزه ها (رومركز، منطقة لرزش شديد در محدودة نزديك رويداد است) مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.
فصل سوم به «پروندة زمين لرزه‌ها» اختصاص يافته است. در اين فصل بتدا با استفاده از داده‌هاي باستان شناختي و منابع تاريخي به صورت اجمالي به برخي زمين لرزه‌هاي پيش از اسلام سرزمين ايران اشاره مي‌شود. در ادامه، مولفان به بيان و توصيف بيش از دويست مورد از زمين لرزه‌هاي سرزمين ايران در دورة اسلامي از زلزله 658 م. بصره و تا زلزله 1979م. كولي – بنياباد مي‌پردازند. همچنين در اين فصل برخي پيامدهاي زمين شناختي، جغرافيايي و اجتماعي زلزله مورد بحث و بررسي قرارگرفته است.
در فصل چهارم باعنوان «داده‌هاي دستگاهي»، نويسندگان به تاريخ ثبت اين پديده در ايران اشاره دارند. طبق بررسي و تحقيقات آنها اولين زمين لرزه‌اي كه در ايران به وسيله دستگاه ثبت شده در ساعت 19و49 دقيقه 4 اكتبر 1856 در آذربايجان روي داد و ايستگاه تبريز آن را ثبت كرده است. اين ايستگاه توسط روس‌ها تاسيس شد بود. ثبت زلزله در ايران از سال 1892 م. به شكل منظم‌تري ادامه يافت. مولفان در ادامه مباحث به بررسي سير پيشرفت كمي و كيفي و يا نقص دستگاهها و تاثير اين رشد بر روي ثبت زلزله‌اي ايران مي‌پردازند.
در فصل پنجم پس از يك جمع بندي مباحث گذشته مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد.
جدا از مباحث مذكور كه نشان از تحقيقات ارزشمند نويسندگان در شناخت زلزله‌هاي سرزمين ايران دارد، استفاده از جدول‌ها، نمودارها، شكل‌ها، نقشه‌ها، تصاوير هوايي و عكس‌هاي زميني بر اهميت و ارزش كار افزوده و منبعي كاملا علمي و مستند براي استفاده محققان و پژوهشگران فراهم آورده است.
كتاب «تاريخ زمين لرزه‌هاي ايران» نوشتة ن. ن. امبرسز، چ. پ .ملويل را ابوالحسن رده ترجمه كرده و انتشارات آگاه آن را در 674 صفحه در سال 1370 به چاپ رسانده است.